چطور به کودک دستور بدهیم؟ کوتاه، روشن و قابل‌انجام
راهنمای والدین و مراقبان کودک ۳ تا ۶ سال؛ مثال‌های این صفحه فرضی‌اند.
خانهٔ خاله پسر خوبی باش!
مادر در راه مهمانی می‌گوید: «آبروم را نبری؛ پسر خوبی باش.» چند دقیقه بعد کودک روی مبل می‌پرد و کنترل را برمی‌دارد. مادر می‌گوید: «مگر توی ماشین با تو صحبت نکردم؟» کودک ممکن است معنایی از خوب‌بودن بداند، اما این جمله دقیقاً رفتار موردانتظار را مشخص نکرده است.
درخواست روشن چه شکلی است؟
«روی مبل بنشین؛ برای بازی بیا روی فرش.» «اگر کنترل را می‌خواهی، اول از خاله اجازه بگیر.» «ماشین‌ها را داخل این سبد بگذار.» درخواست را کوتاه، عینی و در حد توان کودک بیان کنید. گفتن نام کودک یا «نکن!» به‌تنهایی همیشه نشان نمی‌دهد چه کاری باید انجام دهد.
پیش از گفتن، توجه و آمادگی را بررسی کنیم
از اتاق دیگر فریاد نزنید. نزدیک شوید، نام کودک را آرام بگویید و مطمئن شوید متوجه شما شده؛ تماس چشمی را اجبار نکنید. اگر غرق بازی است، برای تغییر فعالیت فرصت آماده‌شدن بدهید. خستگی، گرسنگی و دشواری فهم جمله می‌تواند کار را سخت کند.
یک درخواست و فرصت انجام
به‌جای «بلند شو، وسایلت را جمع کن، دستت را بشوی و بیا غذا»، از یک قدم شروع کنید: «لگوها را در جعبه بگذار.» چند لحظه فرصت بدهید. اگر نتوانست، نشان دهید یا کار را کوچک‌تر کنید: «این سه قطعه را بگذار.» پس از همکاری همان رفتار را ببینید: «لگوها را داخل جعبه گذاشتی؛ ممنون.»
اگر انجام نداد، قدم بعد چیست؟
دوباره مطمئن شوید شنیده و می‌تواند انجام دهد. درخواست را یک بار آرام تکرار کنید و کمک لازم را بدهید. برای کاری که انتخابی نیست، سؤال «می‌خواهی؟» نسازید؛ انتخاب را در چگونگی انجام بدهید: «با کفش آبی برویم یا سبز؟» برای نافرمانی مکرر از راهنمای پیامد رفتار استفاده کنید؛ شدت تهدید را بالا نبرید.
تفاوت سن و تمرین امروز
برای ۳–۴ ساله‌ها، یک قدم همراه با اشاره یا نمایش مناسب‌تر است. برای ۵–۶ ساله‌ها، پس از تسلط می‌توان روال کوتاه آشنا ساخت؛ توان واقعی کودک از عدد سن مهم‌تر است. امروز فقط یک جملهٔ مبهم خود را به عمل قابل‌مشاهده تبدیل کنید و نتیجه را بنویسید. اگر کودک مرتب درخواست ساده را نمی‌فهمد یا پاسخ به صدا نامطمئن است، بررسی ارتباط و شنوایی را پیگیری کنید.
مسیرهای مرتبط
راهنمای اصلی فرزندپروری ۳ تا ۶ سال
تشویق کودک؛ چه بگوییم تا رفتار خوب دیده شود؟
تنبیه و پیامد رفتار؛ وقتی قانون رعایت نمی‌شود چه کنیم؟
وقتی کودک در فهمیدن یا بیان‌کردن مشکل دارد
منابع و محدودهٔ راهنما
این مطلب آموزش عمومی است و جای ارزیابی و برنامهٔ اختصاصی کودک را نمی‌گیرد. تصویر، بازنمایی آموزشی است.
