اضطراب اجتماعی چیست؟ راهنمای شناخت و درمان
اضطراب اجتماعی چیست؟
اضطراب اجتماعی ترس شدید و مداوم از قضاوت منفی دیگران در موقعیت‌های اجتماعی است. ممکن است صحبت در جلسه یا آشنایی با افراد تازه یا انجام کاری در حضور دیگران دشوار شود. وقتی این ترس به اجتناب و محدود شدن زندگی می‌انجامد ارزیابی تخصصی می‌تواند کمک کند.
چه تفاوتی با خجالتی بودن دارد؟
نگرانی پیش از سخنرانی یا یک دیدار تازه به‌تنهایی نشانه اختلال نیست. شدت و تداوم ترس و اثر آن بر زندگی اهمیت دارد. کم‌حرف بودن یا ترجیح جمع‌های کوچک هم به‌تنهایی به معنای اضطراب اجتماعی نیست.
چه نشانه‌هایی ممکن است دیده شوند؟
نگرانی از اشتباه کردن یا مسخره شدن ممکن است پیش از یک موقعیت شروع شود و پس از آن با مرور مکرر گفت‌وگو ادامه پیدا کند.
سرخ شدن صورت و لرزش و تعریق یا تپش قلب ممکن است همراه آن باشند. گاهی فرد احساس می‌کند ذهنش خالی شده است یا نمی‌تواند حرف بزند. وجود این نشانه‌ها به‌تنهایی تشخیص را مشخص نمی‌کند.
چرا اجتناب مشکل را ادامه می‌دهد؟
نرفتن به مهمانی یا نپرسیدن یک سؤال ممکن است برای مدتی اضطراب را کمتر کند. اما تکرار اجتناب فرصت تجربه‌های تازه را محدود می‌کند. هدف درمان کمک به حضور تدریجی در موقعیت‌های مهم زندگی است.
ارزیابی و درمان چگونه انجام می‌شود؟
متخصص درباره موقعیت‌های دشوار و زمان شروع علائم و اثر آن‌ها بر تحصیل و کار و روابط می‌پرسد. بررسی مشکلات همراه و وضعیت جسمی نیز ممکن است لازم باشد.
درمان شناختی‌رفتاری یا CBT از درمان‌های مؤثر است. در این درمان برداشت‌های نگران‌کننده بررسی می‌شوند و مواجهه با موقعیت‌ها به‌تدریج تمرین می‌شود. برنامه باید متناسب با توان و شرایط فرد باشد.
گاهی دارو با نظر پزشک بخشی از درمان است. انتخاب آن به شرایط فرد و ترجیح او بستگی دارد. مصرف خودسرانه آرام‌بخش یا الکل برای تحمل موقعیت‌های اجتماعی راهکار ایمنی نیست.
یک قدم کوچک برای شروع
یک موقعیت قابل‌تحمل انتخاب کنید. برای نمونه پرسیدن یک سؤال کوتاه از فروشنده. پیش از آن بنویسید از چه اتفاقی می‌ترسید. پس از تجربه بنویسید در واقع چه رخ داد.
موفقیت را فقط با نداشتن اضطراب نسنجید. انجام یک کار ارزشمند با وجود مقداری نگرانی هم پیشرفت است. اگر تمرین بسیار دشوار است آن را با کمک درمانگر به قدم‌های کوچک‌تر تقسیم کنید.
اطرافیان چگونه کمک کنند؟
به حرف فرد گوش دهید و او را بابت اضطراب سرزنش نکنید. درباره نوع کمکی که می‌خواهد بپرسید. تشویق آرام و همراهی با برنامه درمان از وادار کردن ناگهانی او به موقعیت‌های دشوار مفیدتر است.
چه زمانی مراجعه کنیم؟
اگر ترس باعث کنار گذاشتن فرصت‌های کاری یا تحصیلی شده است یا روابط شما را محدود می‌کند برای ارزیابی اقدام کنید. می‌توانید پیش از جلسه نگرانی‌هایتان را بنویسید تا بیان آن‌ها آسان‌تر شود.
منابع و مطالعه بیشتر
این مطلب آموزشی است و جایگزین ارزیابی فردی نیست. منابع: مؤسسه ملی سلامت روان آمریکا و سرویس سلامت بریتانیا.
https://www.nimh.nih.gov/health/publications/social-anxiety-disorder-more-than-just-shyness
https://www.nhs.uk/mental-health/conditions/social-anxiety/
